Ομιλία Προέδρου ΠΟΕΕ-ΥΤΕ στο 50ο Εκλογοαπολογιστικό Συνέδριο

apantisiΟμιλία Προέδρου στον 50ο Εκλογοαπολογιστικό Συνέδριο της ΠΟΕΕ-ΥΤΕ...

Κυρίες και κύριοι καλεσμένοι,
Συναδέλφισσες - συνάδελφοι,

Εκ μέρους της Διοίκησης της Ομοσπονδίας μας σας καλωσορίζω στο 50ο Εκλογοαπολογιστικό Συνέδριό μας.

Ένα συνέδριο που πραγματοποιείται την εποχή των βίαιων ανατροπών στη ζωή μας από τη πολυεπίπεδη πολιτική οικονομική, κοινωνική και προσφυγική κρίση. Ο επερχόμενος νέος σφαγιασμός των συντάξεων, το σάρωμα κάθε ασφαλιστικού δικαιώματος που έχει επιφυλαχθεί για τον κλάδο μας τις τελευταίες δεκαετίες, το επαπειλούμενο νέο κούρεμα του εφάπαξ και η αρπαγή των αποθεματικών του Ταμείου μας, η ανεργία και η δυσβάσταχτη λιτότητα, πυροδοτούν φαινόμενα ακραίας φτώχειας και διεύρυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων.

Η κυβέρνηση έχοντας αφανίσει κάθε εναλλακτική επιλογή και τραυματίσει την πραγματική οικονομία, κατέστησε ολοφάνερο ότι κάθε κατοπινή κυβερνητική ρεαλιστική στροφή των πρώην «αντιμνημονιακών» αντιπολιτεύσεων, βαρύνει υπέρμετρα τον υφεσιακό λογαριασμό της χώρας.

Η πρόσκρουση με την πραγματικότητα έγινε πολύ πιο οδυνηρή. Η «αντιμνημονιακή» ρητορεία και υστερία αποτέλεσε τη μεγαλύτερη πολιτική απάτη της μεταπολίτευσης. Το πολιτικό σύστημα της μεταπολίτευσης αφού χρεοκόπησε τη χώρα, δίνει συνεχώς ψεύτικες μάχες, υπογράφει μνημόνια υπεράσπισης του πελατειακού κρατισμού, ισοπεδώνει συστηματικά με την υπερφορολόγηση το παραγωγικό κομμάτι της οικονομίας, τον Ιδιωτικό Τομέα.

Το ιδιότυπο νέο καθεστώς ξεδιπλώνεται μπροστά μας, σε μια αποσβολωμένη κοινωνία, ανήμπορη να κατανοήσει και να αντιδράσει. Οι πολιτικές τους δεν αφορούν μεταρρυθμίσεις για να αλλάξει το κράτος, το φορολογικό, το σύστημα απονομής Δικαιοσύνης, για να σπάσουν τα καρτέλ-μονοπώλια και οι κλειστές δομές της οικονομίας, να αποκτήσουμε ένα προοδευτικό εκπαιδευτικό σύστημα και ένα αταξικό σύστημα υγείας.

Διχασμός, μισαλλοδοξία, συνωμοσιολογία, δημαγωγία και άρνηση κάθε δομικής αλλαγής χαρακτήρισαν την προσπάθεια εξόδου από την κρίση.

Ο λογαριασμός θα γίνει ακόμη βαρύτερος και μοιραίος αν η Κυβέρνηση επιμείνει στις δογματικές εμμονές και ιδεοληψίες της.

Το βάρος των μέτρων και της νέας ύφεσης καλούνται να πληρώσουν σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό ο κόσμος της παραγωγής και της εργασίας, με τους ανέργους και τους φτωχούς να τοποθετούνται στο περιθώριο.

Όμως η ρήση του Αβραάμ Λίνκολν είναι περισσότερο επίκαιρη από ποτέ: «Μπορείς να ξεγελάς τους πάντες για λίγο καιρό, τους λίγους για πάντα, αλλά όχι τους πάντες για πάντα».

Το στοίχημα πλέον είναι η αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού και του παραγωγικού μοντέλου της χώρας με ένα προοδευτικό σχέδιο ανασυγκρότησης που θα συμφιλιώσει την ανάπτυξη με την αλληλεγγύη και την κοινωνική δικαιοσύνη.

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Ο κλάδος του Επισιτισμού - Τουρισμού εμφανίζει σημαντικό έλλειμμα στα ποιοτικά διαρθρωτικά χαρακτηριστικά του στο σύνολο του εργατικού δυναμικού που απασχολείται σε αυτόν. Οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουμε τα ίδια προβλήματα που αντιμετωπίζει όλος ο ιδιωτικός τομέας της οικονομίας με ανεργία, φτώχεια και ανακατανομή εισοδήματος όλο και πιο άδικη και ταξική εις βάρος μας. Στον κλάδο που άντεξε στις διαλυτικές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και παρά τη συνεχή μεγέθυνση και τα ρεκόρ επισκεψιμότητας και εσόδων, η εργοδοτική ασυδοσία έχει επιφέρει βίαιες και άνισες αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις και έχει καταστήσει τη θέση των εργαζομένων επισφαλή αφού αδυνατούν να προβάλουν στοιχειώδεις αντιστάσεις.

Η αγορά εργασίας είναι απολύτως απορυθμισμένη και χειραγωγούμενη, επικρατούν πλέον ευέλικτες μορφές εργασίας, ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά αδήλωτης και κυρίως ψευδώς δηλωμένης εργασίας με ζοφερές επιπτώσεις στα ασφαλιστικά Ταμεία, βίαιες ή με νομότυπες διαδικασίες περικοπές στους μισθούς, καθώς και απλήρωτες αποδοχές που δοκιμάζουν βάναυσα την επιβίωση των εργαζομένων και την κοινωνική συνοχή.

Η πραγματική απασχόληση με βάση και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνει να επωφελήθηκε αφού η υποκατάσταση των θέσεων απασχόλησης με προσωπικό ευκαιρίας αποκλιμακώνει πλασματικά και προσωρινά τους δείκτες ανεργίας και δε δίνει διέξοδο στην απορρόφηση της ανεργίας.

Στην εποχή της απόλυτης εργασιακής απορρύθμισης και της απώλειας των Κλαδικών Συμβάσεων που διαχύθηκε σε όλους τους τομείς της αγοράς εργασίας, είναι καίριας σημασίας η ανανέωση και υπογραφή της Κλαδικής Σύμβασης Ξενοδοχοϋπαλλήλων στις διαπραγματεύσεις που εξελίσσονται αυτές τις ημέρες με τους εργοδότες. Επιπλέον παραπέμψαμε στη διαιτησία και ευελπιστούμε σε αίσια κατάληξη για τις Κλαδικές Συμβάσεις Επισιτισμού και Ζαχαρωδών, ως ικανή συνθήκη στοιχειώδους επαναρρύθμισης των εργασιακών σχέσεων και επιβίωσης των εργαζομένων.

Η εφαρμογή των Συμβάσεων όμως με δεδομένη την απουσία της υποχρεωτικότητας και επέκτασης προς όλους, είναι ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα διότι στη συντριπτική πλειοψηφία των εποχικής λειτουργίας επιχειρήσεων απεδείχθη ότι λειτουργούν ως ασφαλιστικό κατώφλι και μόνον, αφού στη διαδικασία της επαναπρόσληψης συμφωνούνται κάτω από το τραπέζι διαφορετικές αμοιβές. Για να καταδειχθεί το μέγεθος της αδήλωτης εργασίας από την υπερεργασία, το ύψος αυτών των προσαυξήσεων, διπλασιάζουν το βασικό μισθό και είναι κοινό μυστικό ότι στην συντριπτική τους πλειοψηφία οι εποχικά εργαζόμενοι στον Τουρισμό απασχολούνται χωρίς ρεπό, με υπερωρίες, νυχτερινά και εορτολόγια, με κατάληξη σε ένα ποσοστό να τους καταβάλλονται μαύρα και σε ένα άλλο να καταλήγουν στις τσέπες των εργοδοτών και να αφαιρούνται σε κάθε περίπτωση από τα ασφαλιστικά Ταμεία.

Η πρακτική άσκηση και η μαθητεία λειτουργούν αποσταθεροποιητικά, ενώ όφειλαν να λειτουργούν υπέρ της διασφάλισης της εργασίας και της προστασίας των πρακτικά ασκούμενων – μαθητευόμενων. Οι μέχρι σήμερα εφαρμογές τους λειτουργούν υπέρ της υποκατάστασης και αντικατάστασης της εργασίας, της διαμόρφωσης μιας παράλληλης αγοράς εργασίας με ανασφάλιστες, πολύ χαμηλές αμοιβές, όχι μόνο άνισες, αλλά και δυσμενέστατες συνθήκες εργασίας για τους πρακτικά ασκούμενους - μαθητευόμενους διαμορφώνοντας συνθήκες πολιορκητικού κριού για την εργασία στον κλάδο.

Η αδήλωτη εργασία πάλι υπηρέτησε διαχρονικά την κερδοφορία των επιχειρήσεων εις βάρος του ασφαλιστικού συστήματος, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα την ανοχή της Πολιτείας αφού αντιμετωπίσθηκε ως διαρθρωτικό χαρακτηριστικό της οικονομικής πολιτικής, ενώ οι πελατειακές λογικές στήριξης της ''επιχειρηματικότητας'' ουδέποτε επέτρεψαν καθαρές πολιτικές καταστολής ή έστω περιορισμού της. Ιδιαίτερα την τελευταία πενταετία με αποστελεχωμένους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και παρά τη θεσμοθέτηση εξοντωτικών προστίμων παρατηρείται μια σταθεροποίηση του φαινομένου της αδήλωτης απασχόλησης στο κλάδο, με εκτεταμένη και συστηματική καταπάτηση πολλών πλευρών της εργατικής και κοινωνικής νομοθεσίας σε ότι αφορά συμβάσεις, αμοιβές, ωράρια κλπ με αποκλειστικό στόχο για τις επιχειρήσεις την περαιτέρω μείωση του εργατικού κόστους.

Η εργοδοτική πλευρά παγιδευμένη στην αντιαναπτυξιακή λογική της συρρίκνωσης των αποδοχών, άρα του διαθέσιμου προς κατανάλωση εισοδήματος της πλειοψηφίας του ενεργού πληθυσμού ανατροφοδοτεί το σπιράλ της ύφεσης, με απώτερο στόχο τη δραματική συμπίεση των μισθών υπό την απειλή της ανεργίας αλλά και την υποκατάσταση του εργατικού δυναμικού με χαμηλότερου κόστους εργαζόμενους.
Όχι μόνο δεν αποδίδουν το κοινωνικό μερίδιο ευθύνης που αναλογεί στην προνομιακή τους θέση και μεταχείριση από τις Κυβερνήσεις δίδοντας ευκαιρίες απασχόλησης, αντίθετα απεδείχθη από την έκθεση της ΤτΕ ότι η μείωση του μοναδιαίου κόστους εργασίας με μείωση των ονομαστικών αμοιβών ανά απασχολούμενο, δεν αύξησε τη παραγωγικότητα, παρά οδήγησε σε αύξηση των περιθωρίων κέρδους των επιχειρήσεων, ενώ η δράση των εργοδοτών κατέστη ανεξέλεγκτη και ως εργαλείο βίας και επιβολής του ισχυροτέρου επέφερε:

  • Γενικευμένη ανασφάλεια από την επιβολή ενός νέου εργασιακού μοντέλου χαμηλού εργασιακού κόστους σε συνδυασμό με ευελιξία στις εργασιακές σχέσεις και περιορισμένα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα.
  • Δομική ανισότητα μεταξύ νέων και παλαιών εργαζομένων, όπου ένα είδος κοινωνικού dumping άσκησε πίεση και επέβαλε τροποποιήσεις στις ατομικές συμβάσεις των παλαιών εργαζομένων υπό την απειλή απολύσεων, αλλά και δημιουργία κουλτούρας με αιχμή τους νέους κατά την οποία η εργασία δε θεωρείται παραγωγός πλούτου, αλλά επαχθές κόστος που το αντίτιμο της νομιμοποιείται να αντιστοιχεί σε φιλοδώρημα.
  • Επισφάλεια στην υγεία & εργασία.
  • Εκτεταμένες παραβιάσεις της νομοθεσίας με τα εργασιακά δικαιώματα να βρίσκονται σε διαρκή παράνομη καταστολή ή νόμιμη υποβάθμιση.
  • Έξαρση αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων αναλόγως διαχείρισης εργατικού κόστους (ειδικά στις νεοανοιγόμενες του Επισιτισμού που αποτελούν αποικίες ευελιξίας και βάναυσων εργασιακών σχέσεων).
  • Ολέθριες επιπτώσεις στην κοινωνική ασφάλιση από τη μείωση των ασφαλιστικών εισροών στο ΙΚΑ εξαιτίας της ανεξέλεγκτης όσο και θηριώδους εισφοροδιαφυγής – εισφοροκλοπής στον κλάδο.

Καταληκτικά το μεγάλο ποιοτικό έλλειμμα του κλάδου τουρισμού -επισιτισμού στα εργασιακά δικαιώματα περιορίζει δραματικά την αναπτυξιακή του συμβολή στην ελληνική οικονομία, ενώ θα μπορούσε να παίξει σημαντικό ρόλο στον παραγωγικό μετασχηματισμό του μοντέλου ανάπτυξης της χώρας. Ωστόσο, η βιωσιμότητα αυτού του μοντέλου εξαρτάται από την ποιότητά του, η οποία με τη σειρά της προϋποθέτει σεβασμό στον άνθρωπο εργαζόμενο.

Είναι αναγκαία η δημιουργία και διατήρηση ποιοτικών θέσεων πλήρους απασχόλησης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ανεργίας.

Η υποχρεωτική εφαρμογή των συμβάσεων και επέκταση προς όλους, για να ανακοπεί η συνεχής και βίαιη αποειδίκευση των κλαδικών ειδικοτήτων σε όρους εργασίας και αποδοχές ανειδίκευτου εργάτη.

Η αποτελεσματική καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας όχι μόνο με κατασταλτικούς ελέγχους, αλλά και με προληπτικά μέτρα με θέσπιση ελάχιστης σύνθεσης αριθμού και ειδικοτήτων προσωπικού στις επισιτιστικές και τουριστικές επιχειρήσεις, η τήρηση της οποίας πρέπει να παρακολουθείται σε συνδυασμό με τη διάρκεια των συμβάσεων εργασίας.

Η προστασία του εργατικού μισθού/ημερομισθίου με την άμεση ενεργοποίηση του μέτρου της υποχρεωτικής τραπεζικής μισθοδοσίας από όλες τις επιχειρήσεις του κλάδου.

Η στήριξη των εποχικά ανέργων με ιδιαίτερη μεταχείριση στα ηλικιακά όρια και με αύξηση των μηνών επιδότησης της ανεργίας τους, αναλόγως των μηνών απασχόλησης.

Ο σεβασμός των ασφαλιστικών – συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων των πλέον επισφαλών εργαζομένων του Ιδιωτικού Τομέα όπως είναι οι εργαζόμενοι στα Τουριστικά επαγγέλματα.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Η διαπίστωση ότι διαχρονικά το Υπουργείο Τουρισμού δεν είχε και δεν έχει κανένα συγκροτημένο σχέδιο στρατηγικής προώθησης της Ελλάδας στο εξωτερικό δεν απέχει από την αλήθεια. Δεν εκφράζεται ούτε από τη σημερινή κυβέρνηση συγκεκριμένη πολιτική βούληση για την απαραίτητη ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της χώρας.

Λείπουν το όραμα, οι ιδέες, η γνώση και η ικανότητα για δυναμική εξωστρέφεια της χώρας.

Η εκπαίδευση, η κατάρτιση και η δια βίου μάθηση του ανθρώπινου δυναμικού διαδραματίζουν ιδιαίτερο ρόλο στην ενίσχυση της τουριστικής ανάπτυξης και την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών στον Τουρισμό.

Το θεσμικό πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί για την εκπαίδευση και κατάρτιση στον τουριστικό τομέα δυστυχώς αποδυναμώνει και παράλληλα υπονομεύει ευθέως την ποιότητα της παρεχόμενης δημόσιας εκπαίδευσης. Μετά την κατάργηση του Οργανισμού Τουριστικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης με υποβιβασμό της ευθύνης λειτουργίας των τουριστικών σχολών σε μια απλή διεύθυνση του Υπουργείου με πενιχρά μέσα και αρμοδιότητες, ακολούθησε ο περιορισμός λειτουργίας της Μετεκπαίδευσης σε μόλις 4 πόλεις της χώρας και εφέτος ο αφανισμός της.

Τα τμήματα μετεκπαίδευσης μισθωτών τουριστικών επαγγελμάτων διασφαλίζουν επαγγελματικά δικαιώματα στους εργαζόμενους στον Τουρισμό όπως επίδομα, υπαλληλική ιδιότητα και αποζημίωση, έδωσαν διαχρονικά σημαντικά αποτελέσματα στην οργάνωση και στη βελτίωση της κουλτούρας και νοοτροπίας εξυπηρέτησης των πελατών και αποτελούν μοναδικό εκπαιδευτικό θεσμό που στοχεύει στην βελτίωση και ανάπτυξη των προσόντων των εργαζομένων.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο Τουρισμός είναι σήμερα ο δυναμικότερα αναπτυσσόμενος τομέας της ελληνικής οικονομίας, μπορεί να καταστεί όχημα για την έξοδο από την οικονομική κρίση, επαναπροσδιορίζοντας κοινωνικές αξίες και επιχειρηματικές πρακτικές.

Με ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης του Ελληνικού τουρισμού μπορεί να επιτευχθεί μια ισόρροπη ανάπτυξη της Ελληνικής περιφέρειας, που θα σέβεται και αναδεικνύει το φυσικό και πολιτισμικό πλούτο της χώρας μας.

Για να εξυπηρετηθούν οι σύγχρονες ανάγκες του Τουρισμού και η χώρα να ενισχύσει το διεθνές ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα το Υπουργείο Τουρισμού οφείλει άμεσα να εκσυγχρονίσει τις δομές του, να βελτιώσει το πλαίσιο για την κατάταξη των τουριστικών επιχειρήσεων με αναβάθμιση των υποχρεωτικών προδιαγραφών, ποσοτικών και ποιοτικών και να υπερασπιστεί την αναγκαιότητα βελτίωσης του παραγόμενου τουριστικού προϊόντος με την τροποποίηση, τον άμεσο εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης.